Waarom een nieuw maaltijdconcept in de zorg meer vraagt dan een andere keuken

 

Henk de Boer, directeur van CuliCare, ziet deze ontwikkeling terug in de samenwerking met zorgorganisaties. Vanuit zijn ervaring met maaltijdconcepten weet hij dat veranderingen in de maaltijdvoorziening verder gaan dan het bereiden en serveren van maaltijden. Ook de inzet van medewerkers, logistiek en de beleving van patiënten en bewoners spelen een belangrijke rol.

Van maaltijdvoorziening naar onderdeel van de zorg

Eten en drinken spelen een belangrijke rol in het dagelijks leven van patiënten en bewoners. Een maaltijd biedt niet alleen voedingsstoffen, maar is ook een moment van aandacht, keuzevrijheid en gastvrijheid.

Daarom kijken zorgorganisaties steeds bewuster naar de manier waarop zij hun maaltijden aanbieden. Vaste eetmomenten en standaardmenu's maken op sommige plekken plaats voor flexibelere concepten, waarbij de behoeften van patiënten en bewoners meer centraal staan.

Dat vraagt om een goede balans tussen voedingswaarde, smaak en praktische uitvoerbaarheid. Een maaltijd moet aansluiten bij de voedingsbehoefte van de patiënt, maar ook aantrekkelijk zijn om te eten.

Personeelsschaarste vraagt om slimme keuzes

Naast veranderende behoeften speelt personeelsschaarste een belangrijke rol. Zorgorganisaties moeten kritisch kijken naar de inzet van hun medewerkers. Tijd die besteed wordt aan het bereiden, verdelen of afwassen van maaltijden, kan niet aan andere werkzaamheden worden besteed.

Een passend maaltijdconcept kan helpen om deze processen anders in te richten. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van serveerklare maaltijden en een goed georganiseerde retourstroom.

Maar de keuze voor een ander maaltijdconcept gaat verder dan logistiek. Ook de rol van medewerkers verandert. Wie presenteert de maaltijden? Hoe worden patiënten geholpen bij hun keuze? En hoe sluit het eetmoment aan op de dagelijkse zorg?

Dit zijn vragen die al vroeg in de ontwikkeling van een nieuw voedingsconcept aandacht verdienen.

Frisius MC: zes eetmomenten en meer keuzevrijheid

Een praktijkvoorbeeld is Frisius MC, waar patiënten dagelijks kunnen kiezen uit zes eetmomenten. In plaats van 's ochtends al te bepalen wat zij 's avonds willen eten, maken patiënten hun keuze vlak voor het eetmoment.

Deze werkwijze geeft patiënten meer vrijheid, maar vraagt ook om een andere organisatie.

Waar medewerkers voorheen vooral maaltijden uitserveerden, hebben kamerassistenten nu een uitgebreidere rol. Zij presenteren de gerechten, geven uitleg over het voedingsconcept en helpen patiënten bij het maken van hun keuze.

De verandering had daarmee niet alleen gevolgen voor de keuken en logistiek, maar ook voor de dagelijkse werkzaamheden van medewerkers.

Harm Meijering, facilitair manager bij Frisius MC, beschreef in een eerder artikel hoe de koks van Willem de Boer betrokken waren bij de invoering van het concept:

"De koks van Willem de Boer liepen in het begin veel met ons mee, hielpen mee en dachten mee. Erg waardevol."

Het voorbeeld laat zien hoe belangrijk samenwerking en begeleiding zijn bij het invoeren van een nieuw maaltijdconcept.

Voedingswaarde en smaak moeten samenkomen

Een goed maaltijdconcept vraagt ook om aandacht voor de samenstelling van de gerechten.

Binnen de zorg spelen voedingsbehoeften en dieetwensen een belangrijke rol. Tegelijkertijd moet een maaltijd lekker zijn. Een gerecht met een passende voedingswaarde heeft immers weinig waarde als patiënten het niet willen eten.

Bij Frisius MC zijn de gerechten daarom door de jaren heen verder ontwikkeld. In samenwerking met betrokken specialisten, waaronder de diëtisten van het ziekenhuis, is gekeken naar de balans tussen voedingswaarde en smaak.

Een concreet voorbeeld is het zoutgehalte van de gerechten. Na feedback van patiënten werd de samenstelling aangepast, binnen de normen van de Richtlijnen Goede Voeding. Volgens Harm Meijering leverde dit positieve reacties op.

CuliCare verzorgt de maaltijdontwikkeling en productie voor Frisius MC. Daarbij komen kennis van voeding, productontwikkeling en de praktische eisen van maaltijdvoorziening samen.

Het doel is om gerechten te ontwikkelen die aansluiten bij de voedingsbehoeften van patiënten en tegelijkertijd smakelijk en aantrekkelijk zijn.

Een nieuw maaltijdconcept vraagt om samenwerking

Het voorbeeld van Frisius MC maakt duidelijk dat het veranderen van een maaltijdconcept geen op zichzelf staand keukenproject is.

Een andere manier van eten aanbieden heeft invloed op verschillende onderdelen van de organisatie. Van de werkzaamheden van medewerkers tot de logistiek en de communicatie met patiënten.

Volgens Henk de Boer begint de ontwikkeling van een nieuw maaltijdconcept daarom niet bij de keuken, maar bij de zorgvisie van de organisatie.

Zijn advies is om eerst te bepalen wat een organisatie wil bereiken voor patiënten of bewoners. Daarna kijk je naar de rol van medewerkers en de praktische inrichting van de maaltijdvoorziening.

Die volgorde vormde ook de basis voor de samenwerking met Frisius MC.

Bij CuliCare denken we vanuit die vragen mee met zorgorganisaties. We ontwikkelen en produceren maaltijden op maat, met aandacht voor voedingswaarde, smaak, voedselveiligheid en de dagelijkse praktijk.

Daarbij kijken we verder dan het gerecht alleen. Ook serveergemak, verpakking en logistieke processen spelen een rol in een goed werkend maaltijdconcept.

De toekomst van maaltijdvoorziening in de zorg

Henk de Boer verwacht dat maaltijdconcepten binnen de zorg de komende jaren persoonlijker en flexibeler worden. Minder vaste eetmomenten voor iedereen en meer aandacht voor wat een patiënt of bewoner op een specifiek moment nodig heeft.

Voor zorgorganisaties betekent dit dat de maaltijdvoorziening steeds meer moet aansluiten op hun zorgvisie, medewerkers en doelgroep.

Een goed maaltijdconcept draait daarom niet alleen om wat er op het bord ligt. Het gaat ook om de manier waarop maaltijden worden aangeboden en hoe dit past binnen de dagelijkse zorg.

Bij CuliCare helpen we zorgorganisaties om deze wensen te vertalen naar passende maaltijden en een werkbaar voedingsconcept.

Samen kijken naar jouw maaltijdvoorziening?

Overweeg je om de maaltijdvoorziening binnen jouw zorgorganisatie anders in te richten? Of wil je onderzoeken hoe meer keuzevrijheid en maatwerk passen binnen de dagelijkse praktijk?

Neem contact op met CuliCare. We denken graag mee over een maaltijdconcept dat aansluit bij jouw organisatie en de behoeften van patiënten of bewoners.


Over de expert

Henk de Boer | Directeur CuliCare

Henk de Boer is eigenaar van Willem de Boer en CuliCare. Vanuit zijn ervaring met maaltijdontwikkeling en de samenwerking met zorgorganisaties denkt hij mee over voedingsconcepten waarin smaak, voedingswaarde en praktische uitvoerbaarheid samenkomen.

De inzichten in dit artikel zijn mede gebaseerd op zijn eerdere interview en publicatie over de veranderende maaltijdvoorziening in de zorg.